دانشگاه ایوان‌کی مهندسی سیستم و بهره‌وری 2538-2195 6 1 2026 05 22 Analyzing Delay Factors in Deylam Transmission Line Project: A Conflict-Oriented Fuzzy Cognitive Mapping Approach تحلیل عوامل تأخیر در پروژه خط انتقال دیلم: رویکرد نقشه شناخت فازی مبتنی بر تعارض 273 301 729268 10.22034/sep.2025.2064873.1341 FA نیلوفر هدایتی فرد دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران 0009-0002-7991-4763 حامد سلمان زاده نویسنده مسئول: استادیار، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران 0000-0002-0299-6409 Journal Article 2025 07 05 In infrastructure projects, delay factors are often interlinked through complex causal relationships, making the accurate identification of the most critical causes dependent on comprehensive analytical methods. Fuzzy Cognitive Maps (FCMs) are widely regarded as effective tools for modeling such complexities. However, most existing studies rely on simple or weighted averaging to aggregate expert opinions, often neglecting the cognitive and relational dynamics between experts. This oversight can undermine the validity of results and ignore minority perspectives. This study proposes a novel approach that simultaneously incorporates both task conflict (differences in expert assessments) and relational conflict (variations in mutual trust) into the aggregation process. The method was applied to evaluate delay factors in a 230 kV transmission line project located in the Deylam Special Economic Zone. The findings revealed that using simple averaging resulted in final node values falling within a narrow range (0.77–0.82), offering limited differentiation in factor prioritization. In contrast, the conflict-resolution-based approach significantly expanded this range (0.64–0.95) and altered the distribution of factor importance. For instance, the weight of “lack of coordination among local entities” increased from 0.77 to 0.95, while the influence of “sudden increase in metal prices” dropped from 0.82 to 0.64. These results underscore the value of explicitly addressing conflicts during expert aggregation, demonstrating how such structured consideration can improve the validity and explanatory power of FCM outcomes—ultimately providing a more robust tool for decision-making in complex project environments. در پروژه‌های زیرساختی، علل تأخیر به‌صورت شبکه‌ای از روابط علی و معلولی به یکدیگر وابسته‌اند و شناسایی دقیق مهم‌ترین عوامل مستلزم رویکردهای تحلیلی جامع است. نقشه شناخت فازی به‌عنوان ابزاری توانمند برای مدل‌سازی این شبکه‌های پیچیده شناخته می‌شود. بااین‌حال، در اغلب مطالعات، نظرات خبرگان صرفاً از طریق میانگین‌گیری ساده یا وزنی ادغام می‌شود و تعاملات شناختی و رابطه‌ای میان آنان لحاظ نمی‌شود. چنین رویه‌ای می‌تواند موجب تضعیف اعتبار نتایج و حذف دیدگاه‌های اقلیت گردد. پژوهش حاضر رویکردی را معرفی می‌کند که امکان در نظر گرفتن هم‌زمان تعارض وظیفه‌ای (تفاوت برداشت‌های کارشناسی) و تعارض رابطه‌ای (اختلاف سطح اعتماد متقابل) را در فرآیند تجمیع نظرات فراهم می‌سازد. این روش در تحلیل عوامل تأخیر پروژه خط انتقال ۲۳۰ کیلوولت منطقه ویژه اقتصادی دیلم به کار گرفته‌شده است. یافته‌ها نشان دادند که در حالت میانگین‌گیری ساده، مقادیر نهایی گره‌ها در محدوده محدود 77/0 تا 82/0 قرار گرفت و تمایز میان اولویت عوامل ناچیز بود. در مقابل، استفاده از الگوریتم رفع تعارض موجب افزایش دامنه مقادیر (64/0 تا 95/0) و باز توزیع اهمیت عوامل شد؛ به‌گونه‌ای که وزن گره «عدم هماهنگی میان نهادهای محلی» از 77/0 به 95/0 افزایش یافت و اثر «افزایش ناگهانی قیمت فلزات» از 82/0 به 64/0 کاهش پیدا کرد. میانگین قدر مطلق اختلاف مقادیر حدود 10/0 برآورد شد که بیانگر تأثیر معنادار تعارضات بر خروجی مدل است. این نتایج تأکید می‌کند که در پروژه‌های دارای وابستگی‌های علی پیچیده، لحاظ ساختاریافته تعارضات می‌تواند اعتبار و تبیین‌پذیری نتایج نقشه شناخت فازی را به‌طور ملموسی ارتقا دهد و ابزار کارآمدتری برای تصمیم‌گیری مدیریت پروژه فراهم کند. https://systems.eyc.ac.ir/article_729268_eedff54d6ca322b8cb1dd0b30a042b8b.pdf