بهمنظور احترام به قوانین اخلاقی در نشریات، نشریهی مهندسی سیستم و بهرهوری از تمامی قوانین کمیتهی اخلاق در انتشار (COPE) پیروی میکند. برای آگاهی بیشتر، میتوانید فلوچارت فارسی انجمن (COPE) را از اینجا دریافت نمایید. همچنین، این نشریه از آیین نامهی اجرایی قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در آثار علمی پیروی میکند.
وظایف و مسئولیتهای ناشر
- تصمیمهای اتخاذ شده دربارهی مقالات دریافتی صرفاً بر اساس ارزیابیهای تخصصی و حرفهای باشد و از وابستگیهای شخصی دوری کند.
- حفظ اعتبار و سوابق علمی و پژوهشی نویسندگان
- رعایت اصول اخلاقی بین سردبیر، دبیران علمی، هیئت تحریریه، داوران و نویسندگان
- بررسی مداوم مقالات از نظر سوء رفتارهای احتمالی، سرقت ادبی و تقلب (این نشریه در صورت نیاز، اصلاحات و واپس گیریهای لازم را انجام میدهد)
- پیگیری جدی هرگونه تخلف اثبات شده
وظایف و مسئولیتهای سردبیر و دبیران علمی
- حق رد یا پذیرش مقالات ارسالی بهصورت کامل با دبیران علمی است.
- اطلاعات مقالات ارسالی تا زمان انتشار باید نزد دبیران علمی بهطورمحرمانه حفظ شود.
- باید اصل ناشناسی داوران برای نویسندگان حفظ شود.
- رعایت جلوگیری از تعارض منافع توسط دبیران علمی الزامی است.
- دبیران علمی باید موارد تقلب و سرقت ادبی را شناسایی کرده و در صورت نیاز، اصلاحات، عذرخواهیها و واپسگیریها را انجام دهند.
- اطلاعات مقالات نباید برای افرادی غیر از نویسندگان و داوران فاش شود.
- دبیران نباید از مقالات منتشرنشده، بدون کسب مجوز از نویسندگان برای تحقیقات شخصی استفاده کنند.
وظایف و مسئولیتهای داوران
- داوران باید محرمانه بودن اطلاعات مقالات را حفظ کنند.
- نظرات داوران باید بهموقع ارائه شود تا به تصمیمگیری دبیران علمی در مورد انتشار یا عدم انتشار کمک کند.
- استفاده از اطلاعات مقالات برای مقاصد شخصی مجاز نیست.
- نظرات داوران باید عینی، حرفهای و فنی باشند.
- داوران موظف به عدم داوری مقالاتی هستند که در آنها تعارض منافع دارند.
وظایف و مسئولیتهای نویسندگان
- نویسندگان متعهد میشوند که مقاله ارسالی حاصل پژوهش اصیل خودشان بوده و پیشتر در هیچ نشریه یا پایگاه دیگری (بهجز چکیده همایش یا پایاننامه) منتشر نشده است. همزمان بودن ارسال به نشریات دیگر ممنوع است.
- هر نویسندهای که نامش در مقاله ثبت شده باید چهار معیار نویسندگی زیر را داشته باشد:
-
-
- طرح پژوهش، گردآوری یا تحلیل و تفسیر دادهها؛
- تهیه پیشنویس یا نگارش مقاله یا بازنگری اساسی و کلی؛
- تأیید نهایی برای انتشار مقاله؛
- پذیرش مسئولیت تمامی جنبههای علمی مقاله و تعهد به همکاری در بررسی و رفع هرگونه ابهام مرتبط با صحت، دقت و یکپارچگی علمی پژوهش.
- از نویسندگان انتظار میرود استانداردهای مندرج در سند استانداردهای بینالمللی برای نویسندگان را رعایت کنند.
- نویسندگان هنگام ارسال مقاله سهم هر فرد را مشخص کنند.
- افرادی که در کار مشارکت دارند اما هر چهار معیار نویسندگی را ندارند باید در بخش تقدیر و تشکر مورد قدردانی قرار گیرند.
- رعایت اصول اولیه نگارش و تحقیق در مقاله نویسی ضروری است و مقالات باید بر اساس قالب نگارش نشریه تهیه و تنظیم شوند.
- شخص نویسنده مسئول در زمان ارسال مقاله و در طول فرآیند داوری و آماده سازی برای انتشار، مسئول ارتباط با مجله و دست اندرکاران است و متعهد به پیگیری روند داوری، پاسخگویی سریع به پرسشهای سردبیر/مدیر اجرایی، و اعمال اصلاحات درخواستی در زمان مقرر است؛ همچنین در صورت لزوم پس از انتشار نیز باید با مجله همکاری کند.
- نویسنده مسئول باید با رضایت و آگاهی سایر نویسندگان مقاله، فرم تعهدنامه، مشخصات نویسندگان و تعارض منافع را تکمیل و از طریق سامانه ارسال کند.
- هرگونه وابستگی سازمانی، تضاد منافع احتمالی (اعم از مالی یا معنوی) و منابع تأمین مالی (در صورت وجود) باید بهصورت شفاف در مقاله گزارش شود. در صورت نیاز، تأییدیه سازمان مربوطه برای انتشار الزامی است.
- نویسندگان موظفند کلیه منابع و مراجع استفاده شده (مستقیم یا غیرمستقیم) را بهدرستی ذکر کرده و مطابق با شیوهنامه نشریه استناد دهند.
- نویسندگان با ارسال مقاله، به نشریه اجازه میدهند تا تغییرات فنی، ویرایشی و ساختاری لازم جهت انطباق با استانداردها را بر روی متن اعمال کند.
- نویسندگان موظفند در صورت مشاهده اشتباه یا نادرستی در مقاله منتشر شده خود، در اسرع وقت از طریق نویسنده مسئول به سردبیر اطلاع دهند تا مقاله را تصحیح یا باطل کند.
- پس از پذیرش مقاله و در مرحله انتشار اضافه کردن نام نویسنده جدید و یا تغییر در مسئولیت نویسندگان مگر در شرایط استثنایی و با تأیید سردبیر مجاز نمی باشد.
- هر گونه تغییر در ترتیب نویسندگان مستلزم ارسال نامهای به امضای همه نویسندگان است که نشاندهنده موافقت آنها باشد.
- اگر نویسندهای بخواهد از فهرست نویسندگان حذف شود، باید نامهای را با امضای خود و سایر نویسندگان ارسال کند که نشاندهنده تمایل آنها برای حذف از فهرست نویسندگان باشد.
- بهمنظور توسعه فرآیند داوری تخصصی، از نویسندگان واجد شرایط دعوت میشود به عنوان داور در فرآیند ارزیابی مقالات سایر پژوهشگران مشارکت کنند.
استفاده از هوش مصنوعی
سیاست مجله در خصوص استفاده از هوش مصنوعی با توصیهها و راهنماهای بینالمللی اخلاق نشر همسو است. نویسندگان در صورت استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی مولد (Generative AI) در تهیه، نگارش، ویرایش یا بهبود متن مقاله، موظفاند نوع ابزار و نحوه استفاده از آن را بهصورت شفاف در مقاله یا نامه همراه اعلام کنند. مسئولیت کامل صحت، اصالت و یکپارچگی علمی تمامی محتوای ارائهشده بر عهده نویسندگان است. ابزارهای هوش مصنوعی و مدلهای زبانی نمیتوانند بهعنوان نویسنده یا همنویسنده مقاله معرفی شوند، زیرا فاقد مسئولیتپذیری، قابلیت تأیید صحت محتوا و پاسخگویی در قبال اثر علمی هستند
سیاست سرقت ادبی
این سیاست با بهرهگیری از اصول و توصیههای بینالمللی اخلاق نشر تدوین شده است و مجله نسبت به هرگونه سرقت علمی، کپیبرداری غیرمجاز، استفاده بدون استناد از آثار دیگران و انتشار تکراری حساسیت کامل دارد. تمامی مقالات ارسالی پیش از ورود به فرآیند داوری با استفاده از نرمافزارهای مشابهتیاب مورد بررسی قرار میگیرند. در صورت شناسایی سرقت علمی یا مشابهت نامتعارف، مقاله در هر مرحله از فرآیند بررسی یا پس از انتشار، مطابق با سیاستهای اخلاق نشر مجله مورد رسیدگی قرار گرفته و حسب مورد رد، اصلاح یا بازپسگیری خواهد شد.
مصادیق نقض اصول اخلاقی انتشار توسط نویسندگان
- سرقت ادبی: استفادهی عمدی از آثار یا ایدههای دیگران بدون ذکر منبع (حتی در حد یک جمله)
- دادهسازی و تحریف: ارائهی دادههای ساختگی یا تغییر نتایج واقعی
- ارسال همزمان: ارسال یک مقاله به دو نشریه بهطور همزمان
- ارسال دو نسخهای: هنگامی که دو یا چند مقاله دارای محتوای مشابه هستند.
- ارسال تکراری: تقسیم یک مطالعه به چند مقاله و ارسال آنها بهصورت جداگانه
- سهیم کردن نادرست نویسندهی دیگر: همهی نویسندگان باید در پژوهش مذکور فعال باشند.
- دستکاری منابع: عدم ذکر منابع در متن و ذکر آنها در انتها
سیاست بازپس گیری
این مجله در رسیدگی به موارد بازپسگیری، اصلاح و ابراز نگرانی، از اصول و توصیههای اخلاق نشر پذیرفتهشده در سطح بینالمللی بهره میگیرد و چنانچه پس از انتشار مقاله شواهد معتبری مبنی بر وجود تخلف پژوهشی، از جمله سرقت علمی، جعل یا دستکاری دادهها، انتشار تکراری، نقض جدی اصول اخلاق پژوهش یا خطاهای اساسی که اعتبار نتایج مقاله را مخدوش کند، به دست آید، مجله حق بازپسگیری (Retraction) مقاله را محفوظ میدارد. تصمیمگیری در این خصوص پس از بررسی مستندات و در صورت لزوم اخذ توضیحات از نویسندگان انجام خواهد شد. مقالات بازپسگرفتهشده از سوابق مجله حذف نخواهند شد، اما بهصورت واضح بهعنوان «بازپسگرفتهشده» علامتگذاری شده و اطلاعیه بازپسگیری همراه با دلایل آن منتشر خواهد شد.
سیاست اصلاحات
در صورتی که پس از انتشار مقاله خطا یا اشتباهی شناسایی شود که بر اعتبار و نتایج اصلی پژوهش تأثیر اساسی نداشته باشد، مجله نسبت به انتشار اصلاحیه (Correction)، اصلاح نویسندگان (Corrigendum) یا اعلام خطای چاپی (Erratum) اقدام خواهد کرد. تمامی اصلاحات بهصورت شفاف منتشر شده و به نسخه اصلی مقاله پیوند داده میشوند تا صحت و یکپارچگی سوابق علمی حفظ شود ولی در مواردی که خطاها یا نواقص کشفشده اعتبار علمی مقاله را بهطور جدی تحت تأثیر قرار دهند، موضوع مطابق با سیاست بازپسگیری مقالات (Retraction Policy) بررسی خواهد شد.
رسیدگی به شکایات
مجله از تمامی نویسندگان، داوران و خوانندگان میخواهد در صورت مشاهده هرگونه تخلف احتمالی، رفتار غیراخلاقی، یا نارضایتی از فرآیندهای نشر، شکایت خود را به دفتر مجله ارسال کنند. تمامی شکایات بهصورت محرمانه و منصفانه بررسی شده و در صورت لزوم مطابق با اصول اخلاق نشر و رویههای مصوب مجله اقدامات لازم انجام خواهد شد.
اعتراض به تصمیم سردبیری
مجله حق درخواست تجدیدنظر نسبت به تصمیمات سردبیری را برای نویسندگان محفوظ میداند. نویسندگان میتوانند با ارائه توضیحات مستدل و مستندات لازم، نسبت به تصمیم اتخاذشده اعتراض کنند. تمامی درخواستهای تجدیدنظر بهصورت منصفانه و بیطرفانه بررسی شده و در صورت لزوم، مقاله برای ارزیابی مجدد به سردبیران یا داوران دیگر ارجاع خواهد شد. تصمیم نهایی پس از تکمیل فرآیند بررسی به نویسنده اعلام میشود.
