مهندسی سیستم و بهره‌وری

مهندسی سیستم و بهره‌وری

بررسی نقش تعدیل‌گر محیط پویای سازمان در روابط قابلیت‌های پویای سازمانی، عملکرد و مزیت رقابتی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
حسین بلوچی 1
حسین مهرآسا 2
هادی مولودیان 3
1 نویسنده مسئول: استادیار، گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران
2 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تربت حیدریه، تربت حیدریه، ایران
3 استادیار، گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه پیام نور، نیشابور، ایران
10.22034/msb.2023.711488
چکیده
هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر قابلیت‌های پویا و محیط پویا بر عملکرد و مزیت رقابتی این سازمان‌ها است. پژوه حاضر به‌عنوان پژوهش پیشتاز در زمینه قابلیت‌های پویا و محیط پویا در شهرداری‌ها در حال اجرا است. فواید این پژوهش کاربرد قابلیت‌های پویا در ایجاد مزیت رقابتی و بهبود عملکرد در محیط پویای شهرداری‌هاست. جامعه آماری مدیران و کارکنان شهرداری نیشابور بودند. بر اساس جدول مورگان حداقل تعداد نمونه برابر 117 نفر بود که برای پاسخ به پرسشنامه انتخاب شدند. روش گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای و میدانی بوده است. این پژوهش از نوع کاربردی و توصیفی پیمایشی است و جمع‌آوری اطلاعات پرسشنامه‌ای تهیه‌شده از چند پرسشنامه استاندارد بود که توسط محقق یکپارچه‌سازی شد. پرسشنامه‌ها بر اساس مطالعات تئوریکی و طیف پنج گزینه‌ای لیکرت تهیه شد. روایی محتوایی پرسشنامه ازنظر اساتید و کارشناسان مثبت ارزیابی گردید، همچنین از تحلیل عاملی تأییدی برای تأیید روایی سازه استفاده شد. پایایی پرسشنامه نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ و روایی آن با استفاده از روایی محتوا با نظر اساتید و روایی سازه با تحلیل عاملی تأییدی مورد تأیید قرار گرفت. با استفاده از آمار توصیفی و روش‌های استنباطی (آزمون ضریب همبستگی و آزمون مدل‌سازی معادلات ساختاری موسوم به تحلیل مسیر) اطلاعات تجزیه‌وتحلیل شد. برای تحلیل تعدیلگری محیط پویا در رابطه قابلیت پویا و مزیت رقابتی و عملکرد از آزمون در نرم‌افزار پی‌ال‌اس استفاده شد. نتایج حاصل از مدل‌سازی معادلات ساختاری نشان می‌دهد که قابلیت پویا بر کسب مزیت رقابتی تأثیرگذار است، اما تأثیر آن بر عملکرد مورد تأیید قرار نگرفت.
کلیدواژه‌ها
قابلیت پویا
مزیت رقابتی
عملکرد سازمانی
محیط پویا
موضوعات

عنوان مقاله English

Investigating the Moderating Role of the Organization's Dynamic Environment in the Relationship Between Dynamic Organizational Capabilities, Performance, and Competitive Advantage

نویسندگان English

Hossein Balouchi 1
Hossein Mehrasa 2
Hadi Moloudian 3
1 Corresponding author: Assistant Professor, Department of Management, Faculty of Humanities and Social Sciences, Golestan University, Gorgan, Iran
2 Ph.D. Student, Department of Management, Faculty of Humanities, Islamic Azad University, Torbat Heydariyeh Branch, Torbat Heydariyeh, Iran
3 Assistant Professor, Department of Management, Faculty of Humanities, Payame Noor University, Neyshabur, Iran
چکیده English

The aim of the present study is to investigate the impact of dynamic capabilities and dynamic environment on the performance and competitive advantage of these organizations. The present study is being implemented as a pioneer study in the field of dynamic capabilities and dynamic environment in municipalities. The benefits of this study are the application of dynamic capabilities in creating competitive advantage and improving performance in the dynamic environment of municipalities. The statistical population was managers and employees of Neyshabur Municipality. Based on Morgan's table, the minimum sample size was 117 people who were selected to answer the questionnaire. The method of collecting data was library and field. This study is of an applied and descriptive survey type, and the data collection was a questionnaire prepared from several standard questionnaires that were integrated by the researcher. The questionnaires were prepared based on theoretical studies and a five-option Likert scale. The content validity of the questionnaire was evaluated positively by professors and experts, and confirmatory factor analysis was also used to confirm the construct validity. The reliability of the questionnaire was also confirmed using Cronbach's alpha coefficient and its validity using content validity with the opinions of professors and construct validity with confirmatory factor analysis. The information was analyzed using descriptive statistics and inferential methods (correlation coefficient test and structural equation modeling test known as path analysis). The test in PLS software was used to analyze the moderating effect of the dynamic environment on the relationship between dynamic capability and competitive advantage and performance. The results of structural equation modeling show that dynamic capability is effective in gaining competitive advantage, but its effect on performance was not confirmed.

کلیدواژه‌ها English

Dynamic capability
Competitive advantage
Organizational performance
Dynamic environment

Copyright ©, Hossein Balouchi, Hossein Mehrasa, Hadi Moloudian

 

License

This article is released under the Creative Commons Attribution (CC BY 4.0) license. Anyone is free to copy, share, translate, and adapt this article for any purpose, whether commercial or non-commercial, as long as proper citation is given to the authors and original publication.

  1. منابع و مآخذ

    اکبری، محسن. اسماعیل‌زاده، محسن. (1392). نقش قابلیت‌های پویا در خلق مزیت رقابتی. چشم‌انداز مدیریت بازرگانی، 15، 127-144.

    آذر، عادل. غلامزاده، رسول. قنواتی، مهدی. (1391). مدل‌سازی مسیری- ساختاری در مدیریت: کاربرد نرم‌افزار Smart PLS، تهران: نگاه دانش. 162-166.

    حسین زاده شهری، معصومه؛ و غلامی، فرشته. (1393). قابلیت حس‌گری بازار و استراتژِی صادرات و تأثیر آن‌ها بر بهبود عملکرد صادرات (مطالعه موردی: صادرکنندگان کاشی و سرامیک). فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی. 73: 125-144.

    حسین‌زاده شهری، معصومه. حبیبی، معصومه، حیدری، وجیهه. (1394). بررسی تأثیر قابلیت‌های بازاریابی بر حس گری و شکل گیری استراتژی خلاق و به موقع بازاریابی مورد مطالعه صادرکنندگان کاشی و سرامیک، فصلنامه علمی-پژوهشی تحقیقات بازاریابی نوین. سال پنجم، شماره اول، شماره پیاپی (16): 107-128.

    حیدری، علی. دیواندری، علی. اعرابی، سید محمد. سید کلالی، نادر. (1395). رابطه قابلیت‌های پویا و عملکرد شرکت با میانجی‌گری قابلیت‌های عملیاتی. چشم‌انداز مدیریت بازرگانی، 27: 125-140.

    دل آرام، یونسی. سعیدا، سعید. موسوی جد، محمد. قاسمی، افشین. (1394). خلق مزیت رقابتی منبع محور پایدار برای نظام بانکی. دو فصلنامه علمی-پژوهشی کاوش‌های مدیریت بازرگانی، سال هفتم، 13: 75-95.

    زارعی، عظیم الله. شعبانی، عاطفه. (1395). تأثیر ﮔﺮاﻳﺶ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎﻧﻪ بر عملکرد کسب‌وکار ﻣﻨﺘﺞ از ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺟﺬب و آﺷﻔﺘﮕﻲ ﺑﺎزار. دو فصلنامه علمی-پژوهشی کاوش‌های بازرگانی. سال هشتم. (بهار و تابستان)، 16: 109-131.

    کردنائیج، اسدالله. مشبکی، اصغر. ساسانی، محمدهادی. دلخواه، جلیل. (1393). بررسی تأثیر قابلیت‌های پویایی بر عملکرد سازمانی با رویکرد کارت امتیازی متوازن. پژوهشنامه مدیریت اجرایی. 6 (12): 108-128.

    کرمی، هادی. (1394). بررسی اثر جهت گیری استراتژیک بر بهبود قابلیت‌های پویا و عملکرد سازمانی با نقش تعدیلی رفتار نوآورانه. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دولتی - وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه تبریز.

    مهری، علی. خداداد حسینی، سید حمید. (1384). طراحی مدل مزیت رقابتی برای صنعت خودرو ایران. فصلنامه مدرس علوم انسانی. 9 (2): 189-212.

    نعمتی، محمد علی. همتی، مریم. خلقی، ایمان. (1392). طراحی مدل مزیت رقابتی شرکت‌های تولیدی بر مبنای تئوری قابلیت‌های پویا و چابکی راهبردی در راستای توسعه اقتصادی شهر سمنان. فصلنامه اقتصاد و مدیریت شهری. 2: 7-86.

    نکوئی‌زاده، مریم. حسینی، سید محمود. قره‎چه، منیژه. حاجی کریمی، عباسعلی. (1393). مدل سازوکار اثرگذاری قابلیت‌های پویا بر عملکرد شرکت. اندیشه مدیریت راهبردی، سال هشتم، شماره دوم. پاییز و زمستان، 16: 67-98.

    ذوالفقاری، فریبرز. نجف بیگی، رضا. باقری، مهدی. (1400). نقش نوآوری و قابلیت‌های پویا در عملکرد سازمان (مورد مطالعه: منطقة ویژة اقتصادی انرژی پارس). فصلنامه علمی مدیریت استاندارد و کیفیت، 11(2): 1-31.

    بلوچی، حسین. محمدی حسینی، سید احمد. محمدی، احسان. (1401). بررسی تأثیر تعدیل گری سرمایه اجتماعی و عدم اطمینان محیطی بر گرایش به کارآفرینی و عملکرد با نقش میانجیگری سرعت نوآوری در شرکت‌های کوچک و متوسط دانش بنیان استان خراسان رضوی. نوآوری و ارزش آفرینی. 22 (11): 31-46.

    بلوچی، حسین. ملکی مین باش رزگاه، مرتضی. فیض، داود. حسنقلی پور، طهمورث. (1399). بررسی تأثیر قابلیت‌های پویا بر عملکرد سازمانی با میانجی‌گری قابلیت‎های بازاریابی و فنی و بررسی نقش تعدیل‌گر تغییرات محیطی. نشریه علمی راهبردهای بازرگانی، 16(13)، 99-118.

    بلوچی، حسین. ملکی مین باش رزگاه، مرتضی. فیض، داود. حسنقلی پور، طهمورث. (1398). قیمت‌گذاری راهبردی و اثر آن بر عملکرد شرکت. تحقیقات بازاریابی نوین. 9 (1): 1-14.

    روشن قیاس، ابراهیم. سپهوند، رضا. غلامی چنارستان علیا، عبدالخالق. پیرزاد، علی. (1400). طراحی مدلی جهت بررسی رابطه بین قابلیت‌های سازمانی، مزیّت رقابتی و عملکرد محصول جدید (مطالعه موردی: شرکت‌های فعال در صنعت مواد غذایی شهر مشهد). مدیریت بهره‌وری, 15(56): 243-263.

    1. Auh, S. & Menguc, B. (2005). Balancing exploration and exploitation: the moderating role of competitive intensity. Journal of Business Research, 58: 1652–1661.
    2. Barreto, I. (2010). Dynamic capabilities: A review of past research and an agenda for the future. Journal of Management, 36(1), 256–280.
    3. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences. Hillside, NJ: L. Erlbaum Associates.
    4. Day, G. S. (2011). Closing the marketing capabilities gap. Journal of Marketing. 75: 37-52.
    5. Doz, Y. & Kosonen, M. (2008). Fast Strategy. Wharton school publishing. Harlow.
    6. Drnevich, P. L. & Kriauciunas, A. P. (2011). Clarifying the conditions and limits of the contributions of ordinary and dynamic capabilities 196 J. of the Acad. Mark. Sci. 43:181–199
    7. Eisenhardt, K. M. & Martin, J. A. (2000). Dynamic capabilities: What are they? Strategic Management Journal, 21(10/11), 1105–1121.
    8. Helfat, C. E. (2007). Dynamic capabilities: Understanding strategic change in organizations” Malden, MA: Blackwell.
    9. Hooley, G. J. Greenley, G. E. Cadogan, J. W. & Fahy, J. (2005). The performance impact of marketing resources. Journal of Business Research, 58: 18–27.
    10. Hoque, Mohammad Tayeenul. (2017). "Evolving dynamic marketing capability (DMC) and its role on export performance: An empirical study on export-oriented organizations in Bangladesh". A thesis submitted in fulfilment of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy. Norwich Business School, University of East Anglia, United Kingdom
    11. Jantunen, A. Puumalainen, K. Saarenketo, S. & Kyläheiko, K. (2005). Entrepreneurial orientation, dynamic capabilities and international Journal of International Entrepreneurship, 3: 223–243.
    12. Jiao, H. Alon, I. Chun. K. and Cui, Y., (2013). When should organizational change be implemented? The moderating effect of environmental dynamism between dynamic capabilities and new venture performance. Journal of Engineering and Technology Management 30, 188-205.
    13. Lavie, D. (2006). Capability reconfiguration: an analysis of incumbent responses to technological change. Academy of ManagementReview, 31: 153–174.
    14. Lee J. S., & Hsieh C. J. (2010). A Research in Relating Entrepreneurship, Marketing Capability, Innovative Capability and Sustained Competitive Advantage. EABR & ETLC Conference Proceedings
    15. Leonard- Bareton, D. (1992). Core capabilities and core rigidities: a paradox in managing new product development. Strategic Management Journal. 13: 111-125.
    16. Li, Da-Yuan. Liu, Juan. (2012). Dynamic capability, environmental dynamism, and competitive advantage: Evidence from China. Journal of business research. Pp. 1-7.
    17. Lin, Y., and Wu, L., (2013). Exploring the role of dynamic capabilities in firm performance under the resource-based view framework. Journal of Business Research, 1-7.
    18. Makkonen, H., Pohjola, M., Olkkonen, R., and Koponen, A., (2013). Dynamic capabilities and firm performance in a financial crisis. Journal of Business Research, http://dx.doi.org/10,1016/j.jbusres.2013,03,020.
    19. Protogerou, A. Caloghirou, Y. & Lioukas, S. (2012). Dynamic capabilities and their indirect impact on firm performance. Industrial andCorporate Change, 21: 615–647.
    20. Sok, Phyra, Ocass, Aron, Momy. Sok, Keo. (2013). Acgiveving superior Sme performance: Overarchinch role of marketing, Innovation and learning capabilities, Australian Marketing Journal, 21: 161-167.
    21. Teece, D. J. (2007). Explicating Dynamic Capabilities: The NatureAnd Microfoundation Of (Sustainable), Enterprise Performance. Strategic Management Journal, 28(13):1319–1350.
    22. Teece, D. J. (2007).Explicating Dynamic Capabilities: The NatureAnd Microfoundation Of (Sustainable), Enterprise Performance. Strategic Management Journal, 28(13), pp.1319–1350.
    23. Teece, D. J. Pisano, G. & Shuen, A. (1997). Dynamic capabilities and strategic Strategic Management Journal, 18(7), 509–533.
    24. Tenenhaus, M., Vinzi, V. E., Chatelinc, Y. M. and Lauro, C. (2005). PLS path modeling, Computational Statistics & Data Analysis, 48: 159 – 205.
    25. Vorhies, D. W. Orr, L. & Bush. (2011). Improving customer- focused marketing capabilities and firm financial performance via marketing exploration and expolitation. Journal of the Academy of Marketing Science. 39: 376-756.
    26. Wilden, R. Gudergan, S. Nielsen, B. B., & Lings, I. (2013). Dynamic capabilities and performance: strategy, structure and environment. Long Range Planning, 46: 72–96.
    27. Wu, L. Y. (2010). Applicability of the resource-based and dynamic capability views under enviormental volatility. Journal of Business Research. 63: 27-31.
    28. Zahra, S., Sapienza, H., & Davidsson, P. (2006). Entrepreneurship and dynamic capabilities: a review, model and research agenda. Journal of Management Studies, 43: 917 –955
    29. Wongsansukcharoen, J., & Thaweepaiboonwong, J. (2023). Effect of innovations in human resource practices, innovation capabilities, and competitive advantage on small and medium enterprises’ performance in Thailand. European Research on Management and Business Economics, 29(1), 100210.
    30. Dyduch, W., Chudziński, P., Cyfert, S., & Zastempowski, M. (2021). Dynamic capabilities, value creation and value capture: Evidence from SMEs under Covid-19 lockdown in Poland. Plos one, 16(6), e0252423.
    31. Mikalef, P., Krogstie, J., Pappas, I. O., & Pavlou, P. (2020). Exploring the relationship between big data analytics capability and competitive performance: The mediating roles of dynamic and operational capabilities. Information & Management, 57(2), 103169.
    32. Valle, C. D., & Sarturi, G. (2022). Dynamic capabilities for stakeholder management. Cadernos EBAPE. BR, 20, 527-542.
    33. Carvalho, A. (2023). A Duality Model of Dynamic Capabilities: Combining Routines and Improvisation. Administrative Sciences, 13(3), 84.
    34. Santalainen, T. (2019). Sustainable strategizing: Extending competitive advantages to viability advantage. Rethinking strategic management: Sustainable strategizing for positive impact, 87-104.
    35. Handoyo, S., Suharman, H., Ghani, E. K., & Soedarsono, S. (2023). A business strategy, operational efficiency, ownership structure, and manufacturing performance: The moderating role of market uncertainty and competition intensity and its implication on open innovation. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 100039.
    36. Prester, J. (2023). Operating and Dynamic Capabilities and Their Impact on Operating and Business Performance. Sustainability, 15(20), 15181.
    37. Rumanti, A. A., Sunaryo, I., Wiratmadja, I. I., & Irianto, D. (2020). Cleaner production for small and medium enterprises: An open innovation perspective. IEEE Transactions on Engineering Management.
    38. Achmad, F., Prambudia, Y., & Rumanti, A. A. (2023). Improving Tourism Industry Performance through Support System Facilities and Stakeholders: The Role of Environmental Dynamism. Sustainability, 15(5), 4103.
    39. Nguyen, H. T., Pham, H. S. T., & Freeman, S. (2023). Dynamic capabilities in tourism businesses: antecedents and outcomes. Review of Managerial Science, 17(5), 1645-1680.
    40. Schilke, O., Hu, S., & Helfat, C. E. (2018). Quo vadis, dynamic capabilities? A content-analytic review of the current state of knowledge and recommendations for future research. Academy of management annals, 12(1), 390-439.
    41. Heubeck, T. (2023). Looking back to look forward: a systematic review of and research agenda for dynamic managerial capabilities. Management Review Quarterly, 1-45.
    42. Leemann, N., & Kanbach, D. K. (2022). Toward a taxonomy of dynamic capabilities–a systematic literature review. Management Research Review, 45(4), 486-501.
    43. Farida, I., & Setiawan, D. (2022). Business strategies and competitive advantage: the role of performance and innovation. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 8(3), 163.
    44. Vrontis, D., El Chaarani, H., El Abiad, Z., El Nemar, S. and Yassine Haddad, A. (2022), "Managerial innovative capabilities, competitive advantage and performance of healthcare sector during Covid-19 pandemic period", Foresight, Vol. 24 No. 3/4, pp. 504-526.
    45. Pratono, A.H. (2022), "The strategic innovation under information technological turbulence: the role of organisational resilience in competitive advantage", Competitiveness Review, Vol. 32 No. 3, pp. 475-491.
مهندسی سیستم و بهره‌وری
دوره 3، شماره 3 - شماره پیاپی 8
شماره پیاپی 8، فصلنامه پاییز
پاییز 1402
صفحه 1-32

  • تاریخ دریافت 14 مهر 1401
  • تاریخ بازنگری 15 مرداد 1402
  • تاریخ پذیرش 03 آبان 1402
  • تاریخ اولین انتشار 25 آذر 1402
  • تاریخ انتشار 25 آذر 1402