آسیب‌شناسی زیست‌بوم نوآوری استان زنجان بر اساس تحلیل چالش‌های شرکت‌های دانش‌بنیان‌ مستقر در پارک‌های علم‌وفناوری

حیدری, مجید; غایب لو, سیما

doi:10.22034/sep.2025.2065805.1353

آسیب‌شناسی زیست‌بوم نوآوری استان زنجان بر اساس تحلیل چالش‌های شرکت‌های دانش‌بنیان‌ مستقر در پارک‌های علم‌وفناوری

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

مجید حیدری ¹

سیما غایب لو ²

¹ استادیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

² نویسنده مسئول: استادیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

10.22034/sep.2025.2065805.1353

چکیده

این پژوهش با شناسایی سیستماتیک چالش‌های کلیدی شرکت‌های دانش‌بنیان، تصویری جامع از وضع موجود و مطلوب در سه سطح شرکت‌ها، پارک‌ها و بازیگران زیست‌بوم نوآوری ایجاد شده و با تحلیل شکاف، راهکارهای لازم برای تقویت زیست‌بوم نوآوری پیشنهاد گردید. بدین منظور، پرسشنامه ساختاریافته بر مبنای 40 چالش کلیدی شرکت‌های دانش‌بنیان طراحی و به‌صورت تصادفی میان 58 شرکت مستقر در پارک‌های علم‌وفناوری استان زنجان توزیع شد. نظرات مدیران درباره «میزان رضایت از وضع موجود» و «اهمیت چالش‌ها در موفقیت آنان» دریافت و تحلیل شد. با اجرای آزمون ، اختلاف معنادار بین وضع موجود و مطلوب در هر سه سطح تأیید گردید. تحلیل عمیق‌تر نشان داد که مدیران شرکت‌ها در خودارزیابی توانمندی‌ها دچار بیش‌برآورد بوده و بیش از 85% آنان معتقدند میانگین عملکرد شرکت‌ها بیش از 70 % است. عملکرد فعلی پارک‌ها کمتر از 55% و عملکرد سایر بازیگران زیست‌بوم پایین‌تر از 34% ارزیابی گردید. عمده مدیران شرکت‌ها دلایل شکست خود را بیرونی می‌دانند. آنان چالش‌های اصلی پارک‌ها را کمبود تسهیلات، ضعف زیرساخت‌ها و چالش‌های اصلی بازیگران زیست‌بوم را مبهم بودن نقش سازمان‌های متولی (78% نارضایتی) و عدم‌حمایت آن‌ها (74% نارضایتی) می‌دانند. در پایان (1) ارتقای سطح آگاهی و توانمندی‌های نوآورانه شرکت‌ها، (2) بهبود زیرساخت‌ها و کیفیت راهبری پارک‌ها و (3) شفاف‌سازی نقش بازیگران مختلف و سازوکارهای هماهنگی بین آنان توصیه می‌گردد. این نتایج می‌تواند به بهبود کیفیت سیاست‌گذاری‌ها و تقویت شرکت‌های دانش‌بنیان کمک نماید.

تازه های تحقیق

شناسایی سیستماتیک چالش‌های شرکت‌های دانش‌بنیان
ارزیابی میزان رضایت از وضع موجود و اهمیت چالش‌ها
تحلیل وضع موجود و مطلوب در سطح شرکت‌ها، پارک‌ها و سازمان‌های متولی زیست‌بوم نوآوری
شناسایی و اولویت‌بندی فرصت‌های بهبود

کلیدواژه‌ها

زیست‌بوم نوآوری

چالش‌های شرکت‌های دانش‌بنیان

پارک‌های علم‌وفناوری

بازیگران نوآوری

استان زنجان

موضوعات

مهندسی صنایع

عنوان مقاله English

Analyzing Challenges in the Innovation Ecosystem of Zanjan Province: A Study of Knowledge-Based Companies in Science and Technology Parks

نویسندگان English

Majeed Heydari ¹

Sima Ghayebloo ²

¹ Assistant Professor, Department of Industrial Engineering, Faculty of Engineering, University of Zanjan, Zanjan, Iran

² Corresponding author: Assistant Professor, Department of Industrial Engineering, Faculty of Engineering, University of Zanjan, Zanjan, Iran

چکیده English

This study adopts a systematic approach to identify the key challenges facing Knowledge-Based Companies (KBCs) and provide a comprehensive analysis of the current and desired states across three levels: KBCs, Science and Technology Parks (STPs), and innovation ecosystem actors. To achieve this, a structured questionnaire based on 40 Key challenges was designed and randomly distributed among 58 KBCs located in the STPs of Zanjan Province. Managers' perceptions were collected and analyzed regarding their satisfaction with the current state and the importance of each challenge to their success. A t-test revealed a statistically significant gap between the current and desired states across all three levels. Further analysis indicated that at the KBC level, managers tended to overestimate their own capabilities with more than 85% believing their companies were performing above 70%. In contrast, they rated the current performance of the STPs below 55% and the performance of ecosystem actors below 34%. This highlights a strong external attribute of failure among managers. The main challenges at the STPs level were identified as lack of financial support, and inadequate infrastructure. At the ecosystem level, the leading issues were the unclear roles of responsible organizations (78%) and insufficient cooperation and support from them (74%). In conclusion, the following are recommended: (1) enhancing the awareness and innovative capabilities of companies; (2) improving infrastructure and the governance quality of STPs; and (3) clarifying the roles of different actors and the coordination mechanisms among them. These findings can contribute to improving policymaking quality and strengthening KBCs.

کلیدواژه‌ها English

Innovation ecosystem

Challenges of knowledge-based companies

Science and technology parks

Innovation actors

Zanjan Province

Copyright © Majeed Heydari, Sima Ghayebloo

License

This article is released under the Creative Commons Attribution (CC BY 4.0) license. Anyone is free to copy, share, translate, and adapt this article for any purpose, whether commercial or non-commercial, as long as proper citation is given to the authors and original publication.

Asgari, M., Habibi Tabar, H., & GhayoomZadeh, M. (2022). Analysis of administrative challenges of supporting knowledge-based companies and ways to improve it. The Journal of Modern Research on Administrative Law, 4(13), 13-39. (In Persian)

Azad, N., Mohammadpour, M., & Naghdi, B. (2018). The challenges of commercializing knowledge-based products with an emphasis on marketing and finance (Case study: Tehran university technology park). Financial Economics, 12(44), 189-208 (In Persian).

Azizinejad, H., Tavakoli, G., Ehsanifar, M., & Najafi, A. (2025). Explaining the factors affecting intellectual capital to facilitate productivity in knowledge-based businesses. System Engineering and Productivity, 5(2), 149–174 (In Persian). https://doi.org/10.22034/sep.2025.2055329.1299

Barati, M. (2022). Strategic report on barriers and challenges of branding knowledge-based products in Iran and solutions. Expert Reports (Parliament Research Center), 30(5), 1–25 (In Persian).

Ben Hassen, T. (2021). The state of the knowledge-based economy in the Arab world: Cases of Qatar and Lebanon. EuroMed Journal of Business, 16(2), 129–153. https://doi.org/10.1108/EMJB-03-2020-0026

Chen, C.-J., & Huang, C.-C. (2004). A multiple criteria evaluation of high-tech industries for the science-based industrial park in Taiwan. Information & Management, 41(7), 839–851. https://doi.org/10.1016/j.im.2003.02.002

Esfandiari, N., Moradi, M., Ramazanian, M. R., & Ebrahimpour Azbari, M. (2024). Analysis of Iran's Innovation Ecosystem from Policy Making to Practice: An Approach Based on Thematic Analysis. Science and Technology Policy Letters, 14(2), 59-78 (In Persian). https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.24767220.1403.14.2.4.5

Gholipour, M., Mahdavi, V., & MA, O. MS, & Zare, HK (2016). Identification and prioritization of knowledge-based enterprises’ challenges using ANN method (Case study: Yazd’s knowledge-based enterprises) (In Persian).

Gorman, G. G., & McCarthy, S. (2006). Business development support and knowledge-based businesses. The Journal of Technology Transfer, 31(1), 131–143. https://doi.org/10.1007/s10961-005-5026-2

Guerrero, M., Urbano, D., Fayolle, A., Klofsten, M., & Mian, S. (2016). Entrepreneurial universities: Emerging models in the new social and economic landscape. Small Business Economics, 47(3), 551–563. https://doi.org/10.1007/s11187-016-9755-4

Keyvani Shahri, F. S., Kaveh, D., Karimi, M., & Zendedel, A. (2024). Identifying the dimensions and components of entrepreneurship with a social responsibility approach in the General Directorate of Education. System Engineering and Productivity, 4(2), 75–92 (In Persian). https://doi.org/10.22034/msb.2024.2032004.1216

Kiani, A., Meybodi, R. K., Zemzem, A., & Mofattehzadeh, E. (2019). Interpretive structural modeling of challenges facing knowledge-based companizes in science and technology parks. New Achievements in Humanities Studies, 2(19), 53–69 (In Persian).

Le Dinh, T., Rickenberg, T. A., Fill, H. G., & Breitner, M. H. (2014, January). Towards a knowledge-based framework for enterprise content management. In 2014 47th Hawaii International Conference on System Sciences (pp. 3543-3552). IEEE. https://doi.org/10.1109/HICSS.2014.441

Memarnejad, A. (2005). Knowledge-based economy: Requirements, indicators, Iran's position, challenges, and solutions. Modern Economics and Trade, 1(1), 83–108 (In Persian).

Nasri, A. (2020). Examining the challenges and obstacles facing knowledge-based companies. Administrative studies and research, 4(15), 54-58 (In Persian).

Nouri, F., & Hosseini, S. S. (2024). Pathology of the implementation of innovation and technology ecosystem policies In line with the development of provincial investments (In Persian).

Pricopoaia, O., Busila, A. V., Cristache, N., Susanu, I., & Matis, C. (2024). Challenges for entrepreneurial innovation: Startups as tools for a better knowledge-based economy. International Entrepreneurship and Management Journal, 20(2), 969-1010. https://doi.org/10.1007/s11365-023-00923-9

Rastegar, A. A., & Golshahi, B. (2019). The challenges of relationship between individuals and organization in knowledge-based companies. Management Studies in Development and Evolution, 28(92), 115–133 (In Persian). https://doi.org/10.22054/jmsd.2019.10107

Xu, Z., & Dobson, S. (2019). Challenges of building entrepreneurial ecosyst ems in peripheral places. Journal of Entrepreneurship and Public Policy, 8(3), 408–430. https://doi.org/10.1108/JEPP-03-2019-0023

Zandazar, S., Fatemi, A., Rezaei Moghadam, K., Hayati, B., & Nasiri, S.M. (2024). Analyzing the challenges of knowledge-based companies located in science and technology parks: A case study of Fars province. Rural Extension and Development Research, 1(1), 144–188 (In Persian).

Zhang, W., Jiang, Y., Zhou, W., & Pan, W. (2023). Antecedents of knowledge-seeking intentions and efforts within new product development teams: Empirical evidence from knowledge-based Chinese companies. Journal of Knowledge Management, 27(2), 356–382. https://doi.org/10.1108/JKM-08-2021-0617